Een kleine kapel met een groot verhaal
De Heyerkapel
‘O, die vervloekte Dodendraad’: grens onder stroom eiste duizend levens.
Smeets Tieske en de geschiedenis van de Heyerkapel
De vrijgezel Jan Mathijs Gijsen (Smeets Tieske) woonde in het midden van 19de eeuw in de boerderij Smeets. Hij woonde in het ouderlijk huis, bij het gezin van zijn jongste zus Jacomina. Ieder jaar ging de vrome vrijgezel te voet op bedevaart naar het Duitse Mariaoord Kevelaer. In 1853 toen Tieske terugkwam van zijn voettocht, had hij een Mariabeeld bij zich. Onder de bomen voor boerderij Smeets liet hij de Smeetskapel bouwen. De kapel werd toegewijd aan de Driekoningen. In de kapel kwam het Mariabeeld ‘Onze Lieve Vrouw Troosteres der Bedrukten’ te staan. De naam verwijst duidelijk naar Kevelaer.
In 1937 werd de kapel door buurtbewoners uit De Hei afgebroken en opnieuw opgebouwd. Uit respect voor de mensen van De Hei, die hun schouders onder dit karwei hadden gezet, werd de herbouwde kapel Heyerkapel genoemd. In 1948 beschilderde kunstenaar Cor van Geleuken de binnenmuren van de kapel. Hij schilderde een kleurrijk panorama van dorpstaferelen met de thema’s: arbeid en geloof. Van Geleuken schilderde op de muren de plaatselijke Sint-Willibrorduskerk, de Broekmolen en de Smeetskapel. Ook buurtbewoners uit De Hei, familieleden en kennissen van de kunstenaar stonden model voor de muurschilderingen.
Oudere inwoners van Stramproy beweren dat vroeger veel pelgrims vanuit de Kempische dorpen kwamen bidden in de Heyerkapel. Heel wat pelgrimages naar de kapel in De Hei werden gecombineerd met een bezoek in Swartbroek aan de Drie-Gezusterskapel en de Sint-Corneliuskapel.
Bron: Stichting Heyerkapel
Het leven op De Hei – Een buurtschap waar iedereen elkaar kende
Halverwege de negentiende eeuw was De Hei een kleine buurtschap waar het leven grotendeels draaide om de landbouw. Gezinnen woonden vaak generaties lang op dezelfde boerderij en kinderen hielpen al jong mee op het land of bij de verzorging van de dieren. Het dagelijkse leven was zwaar. Veel werk gebeurde met de hand, wegen waren grotendeels onverhard en voor een bezoek aan familie, de kerk of de markt ging men meestal te voet. Buren waren op elkaar aangewezen. Bij het binnenhalen van de oogst, ziekte of andere tegenslagen was onderlinge hulp belangrijk.
Maar het leven kende ook zijn gezellige kanten. Mensen ontmoetten elkaar onderweg, maakten een praatje bij de boerderij of kwamen samen tijdens kerkelijke feesten en bijzondere gebeurtenissen.
De Heyerkapel stond midden in die gemeenschap. Generaties bewoners zagen de kapel als een vertrouwd herkenningspunt in hun buurtschap. Voor oudere inwoners roept De Hei misschien nog herinneringen op aan bekende families, oude boerderijen, zandwegen en het leven van vroeger. Herinneringen die het waard zijn om te blijven vertellen.
Een plek vol herinneringen – Van vroeger naar Rooj Ontmoetj
Stel je eens voor dat de muren van de Heyerkapel konden praten. Wat zouden ze dan allemaal vertellen?
Over de boeren die hier met paard en wagen voorbijtrokken. Over kinderen die op weg waren naar school. Over families die bij de kapel een kaarsje opstaken, en over buurtbewoners die elkaar onderweg tegenkwamen.
In ruim 170 jaar is de wereld rondom de kapel enorm veranderd. Zandwegen werden verharde wegen, het boerenleven veranderde en veel oude gewoonten verdwenen. Toch bleef de Heyerkapel een herkenbare plek op De Hei.
Vandaag brengt Rooj Ontmoetj hier opnieuw mensen samen. Niet voor een bedevaart of een kerkdienst, maar om gezellig bij elkaar te zijn, herinneringen op te halen en verhalen te delen.
Misschien herinnert iemand zich nog een bijzondere gebeurtenis bij de kapel. Of weet iemand welke families vroeger op De Hei woonden. Juist zulke persoonlijke verhalen maken de geschiedenis van Stramproy levend.
Want de mooiste verhalen over vroeger staan niet altijd in boeken. Soms zitten ze gewoon naast je, bij een kopje koffie.